Nồi cơm điện có trong gần như mọi gian bếp Việt, nhưng nhiều nhà chỉ dùng đúng một nút nấu cơm. Những chiếc nồi có thêm chế độ cháo, hấp, hầm, hẹn giờ làm được nhiều hơn thế — với bếp chay, nó có thể lo cả bữa sáng và vài món tối.
Bài này đi qua từng việc nồi cơm đa năng làm tốt, những việc nó làm kém, và vài lưu ý an toàn khi hẹn giờ nấu qua đêm.
Nồi cơm điện đa năng khác nồi thường ở đâu
Có nhiều chương trình nhiệt. Mỗi chế độ như cháo, hầm, hấp kiểm soát nhiệt và thời gian khác nhau.
Hẹn giờ là tính năng đáng giá nhất. Cho gạo vào tối hôm trước, sáng dậy có cháo nóng — nếu dùng đúng cách.
Giữ ấm lâu. Cơm, cháo giữ ấm được một thời gian, nhưng không nên giữ ấm quá lâu.
Có khay hấp đi kèm hoặc mua riêng. Khay đặt trên lòng nồi, hấp được trong lúc nấu cơm bên dưới.
Lòng nồi chống dính. Dễ rửa nhưng cần dùng muôi nhựa, muôi gỗ để không xước.
Công suất vừa phải. Không nấu nhanh bằng bếp ga lửa lớn, bù lại không phải đứng canh.
Hợp với bếp nhỏ, phòng trọ. Một chiếc nồi lo được cơm, cháo, món hấp mà không cần bếp riêng.
Không xào, không chiên được tử tế. Nhiệt không đủ cao và không đảo được như chảo.
Không làm món cần lửa lớn. Rau xào giòn, đậu chiên vàng vẫn phải dùng chảo.
Đọc sách hướng dẫn từng chế độ. Tên chế độ giống nhau nhưng mỗi nồi chạy khác nhau.
Vạch nước trong lòng nồi có ý nghĩa. Vạch cho cơm, vạch cho cháo khác nhau; đổ quá vạch cháo dễ trào ra ngoài.
Lỗ thoát hơi phải thông. Nắp có van thoát hơi, bị tắc thì nước trào và hơi phụt ra mạnh.
Nấu thử lượng nhỏ trước. Để biết chế độ nào trên nồi nhà mình cho kết quả ra sao.
Một nồi dùng đúng việc thay được vài dụng cụ. Đỡ chỗ trong bếp, đỡ rửa nhiều nồi.
Cơm trắng, cơm gạo lứt, cơm trộn
Gạo lứt cần ngâm hoặc chế độ riêng. Ngâm vài giờ hoặc dùng chế độ gạo lứt để hạt mềm, không sượng.
Gạo lứt cần nhiều nước hơn gạo trắng. Thêm nước dần qua vài lần nấu cho vừa khẩu vị.
Cơm trộn đậu, hạt cần đậu đã ngâm. Đậu đỏ, đậu đen khô cho thẳng vào cơm sẽ còn cứng khi cơm đã chín.
Đậu tây đỏ không nấu chung kiểu này. Loại đậu này cần đun sôi mạnh đủ lâu; luộc chín riêng rồi mới trộn vào cơm.
Cơm nấu với nước dùng rau củ thơm hơn. Thay nước lã bằng nước dùng nhạt cho cơm có vị.
Cơm nghệ, cơm lá dứa đơn giản. Một chút nghệ hoặc vài lá dứa cho cơm màu và hương khác ngày thường.
Cơm có bắp, đậu Hà Lan, cà rốt. Cho rau củ hạt nhỏ vào cùng gạo là có cơm thập cẩm trong một nồi.
Không mở nắp giữa chừng. Hơi thoát ra làm cơm sượng.
Để cơm nghỉ vài phút sau khi chín. Rồi mới xới cho hạt tơi.
Cơm nguội cất tủ lạnh sớm. Cơm để qua đêm ở nhiệt độ phòng không an toàn, kể cả khi đem chiên kỹ.
Không giữ ấm cơm quá lâu. Giữ ấm cả ngày làm cơm khô, vàng và kém an toàn; nấu vừa đủ ăn.
Cơm nguội để tủ lạnh hợp làm cơm chiên. Hạt khô, chiên tơi — trợ lý tủ lạnh của site có gợi ý cơm chiên thập cẩm chay.
Nấu xôi được ở một số nồi. Nếp ngâm, ít nước, chế độ phù hợp — tiện cho mâm cúng nhỏ.
Ghi lại lượng nước ưng ý. Mỗi loại gạo một tỉ lệ, ghi lại cho lần sau.
Cháo và bữa sáng hẹn giờ
Chế độ cháo nấu nhừ không cần canh. Gạo, nước, đậu hoặc nấm cho vào, bấm nút là xong.
Rang gạo trước cho cháo thơm. Rang chảo khô tới khi gạo hơi vàng, cháo nhanh nhừ và thơm hơn.
Cháo đậu xanh, cháo nấm, cháo bí đỏ. Những món sáng nhẹ bụng, hợp người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
Hẹn giờ qua đêm chỉ với nguyên liệu khô và ổn định. Gạo, đậu đã ngâm, nước — không để rau lá hay đậu hũ ngâm nước nhiều giờ ở nhiệt độ phòng.
Trời nóng hạn chế hẹn giờ quá lâu. Nguyên liệu ngâm trong nồi chưa nấu nhiều giờ dễ lên men; hẹn giờ ngắn hơn hoặc ngâm trong tủ lạnh rồi mới cho vào nồi.
Rau và đậu hũ cho vào sau. Sáng ra mở nắp, cho rau, đậu hũ, nấu thêm vài phút.
Đổ nước đúng vạch cháo. Cháo sôi trào rất mạnh; quá vạch là tràn ra bếp.
Không đổ thêm gạo quá mức. Gạo nở nhiều, cháo đặc quá dễ khê đáy và tắc van.
Nêm khi đã nấu xong. Muối, nước tương cho sau để dễ chỉnh vị.
Cháo cho trẻ nhỏ nấu mềm hơn. Thêm nước, nấu lâu hơn; với trẻ ăn dặm hãy theo hướng dẫn của bác sĩ.
Cháo thừa cất tủ lạnh ngay. Hâm lại cho sôi trước khi ăn, chỉ hâm phần cần ăn.
Yến mạch nấu nhanh. Chế độ cháo ngắn hoặc nước sôi là đủ cho yến mạch.
Súp bắp, súp rau củ được. Nấu chín rồi xay ra là có súp sánh cho bữa sáng.
Bữa sáng chay không cần đứng bếp. Đây là việc nồi cơm đa năng làm tốt nhất cho người đi làm sớm.
Hấp: món nhẹ nhàng nhất cho bếp chay
Hấp cùng lúc nấu cơm. Khay hấp đặt trên, cơm bên dưới — xong cùng một lúc.
Đậu hũ non hấp nấm hương. Rưới nước tương, gừng thái sợi, hấp đúng thời gian là có món mềm mịn.
Rau củ hấp giữ màu và vị. Bông cải, cà rốt, bí đỏ, khoai lang hấp ăn kèm nước chấm.
Trứng hấp cho nhà ăn trứng. Trứng đánh với chút nước, lọc qua rây, hấp lửa ổn định thì mặt mịn.
Bánh bao chay hâm lại rất hợp. Hấp lại mềm như mới, tốt hơn lò vi sóng.
Cắt miếng đều để chín đều. Khoai to khúc và bông cải nhỏ hấp chung thì một thứ nhừ, một thứ còn sống.
Không xếp quá dày. Hơi nước cần lưu thông qua các lỗ khay.
Lót lá chuối hoặc giấy hấp cho món dính. Đậu hũ, bánh không dính vào khay.
Cẩn thận hơi nóng khi mở nắp. Mở nắp hướng ra xa mặt, hơi nước nóng có thể gây bỏng.
Nước nấu cơm phải đủ cho thời gian hấp. Hấp riêng bằng chế độ hấp thì đổ nước theo vạch hướng dẫn.
Món hấp hợp ngày nhẹ bụng. Ít dầu mỡ, mềm, dễ tiêu — trợ lý thực đơn ưu tiên món hấp cho dịp "nhẹ bụng".
Hấp lại đồ nguội. Xôi, bánh, món kho hâm bằng hơi nước giữ độ ẩm tốt.
Không hấp đồ đã để ngoài quá lâu. Hấp nóng không cứu được đồ ăn đã hỏng.
Lau khay hấp sau mỗi lần dùng. Nước đọng và vụn thức ăn bám ở lỗ khay dễ có mùi.
Hầm, nấu chè và món kho nhẹ
Chế độ hầm cho đậu và củ. Đậu đã ngâm, củ cải, khoai — chín mềm nhưng chậm hơn nồi áp suất.
Chè đậu xanh, chè đậu đen. Đậu ngâm cho vào nồi, nấu nhừ rồi mới cho đường.
Không đổ quá vạch khi nấu đậu. Đậu sôi tạo bọt, dễ trào qua van.
Nước cốt dừa cho sau cùng. Đun lâu dễ tách béo và trào.
Món kho nhẹ nấu được. Đậu hũ kho nấm, mít non kho với nước kho vừa phải; phần thắng đường làm ở chảo trước.
Món kho đậm màu khó làm hoàn toàn trong nồi cơm. Nhiệt không đủ để rim sệt; mở nắp nấu thêm hoặc chuyển sang chảo cuối cùng.
Canh hầm rau củ đơn giản. Bí đỏ đậu phộng, củ cải nấm — cho tất cả vào, hầm tới mềm.
Cà ri chay nấu được. Khoai, cà rốt chín trong nồi, cuối cùng cho nước cốt dừa.
Món có bột năng cho sau. Bột sệt dưới đáy dễ khê.
Đậu tây đỏ luôn đun sôi mạnh trước. Chế độ hầm nhiệt thấp không đủ cho loại đậu này nếu chưa được đun sôi kỹ.
Không để nồi hầm chạy khi không có ai ở nhà. An toàn điện và tránh trào, khê.
Hầm xong để nguội rồi chia hộp. Cất tủ lạnh trong vòng một giờ.
Một nồi chè dùng nhiều ngày thì để ngăn mát. Mỗi lần múc ra phần ăn, không hâm cả nồi nhiều lần.
Ghi lại thời gian cho từng loại đậu. Nồi cơm hầm chậm hơn công thức viết cho nồi áp suất.
Vệ sinh và an toàn
Rửa lòng nồi bằng miếng mềm. Không dùng cọ kim loại làm xước lớp chống dính.
Lòng nồi bong tróc thì thay. Lớp chống dính bong làm cơm dính và khó vệ sinh.
Tháo nắp trong ra rửa. Nhiều nồi có nắp trong tháo được — chỗ đọng nước cháo, nước đậu hay bốc mùi.
Làm sạch van thoát hơi. Cháo, chè trào vào van dễ làm tắc; rửa sau những lần nấu cháo, đậu.
Lau khô đáy lòng nồi trước khi đặt vào. Nước đọng dưới đáy tiếp xúc mâm nhiệt dễ gây chập hoặc kêu lạ.
Không ngâm thân nồi vào nước. Chỉ lau thân và mặt trong bằng khăn ẩm.
Không giữ ấm qua đêm. Cơm, cháo giữ ấm quá lâu dễ hỏng và tốn điện.
Mùi chua trong nồi thì rửa kỹ và phơi. Thường do gioăng nắp hoặc van còn cặn.
Đặt nồi xa mép bàn. Dây điện và hơi nóng tránh tầm tay trẻ nhỏ.
Không che van khi đang nấu. Không đặt khăn hay vật lên nắp nồi.
Dây điện hỏng thì không dùng. Dây sờn, phích lỏng là nguy cơ chập điện trong bếp ẩm.
Ổ cắm khô ráo. Không cắm nồi ở chỗ hay bắn nước rửa rau.
Nồi có mùi khét, kêu lạ thì rút điện. Kiểm tra đáy lòng nồi và mâm nhiệt khi đã nguội.
Dùng đúng, một nồi lo được nhiều bữa. Bữa sáng hẹn giờ, món hấp buổi tối, nồi chè cuối tuần — cái nồi quen thuộc nhất lại là cái được dùng ít hết khả năng nhất.
